"కృషితో కృప" - (By లీల గారు)

నాన్నగారు భక్తులకి ఎన్ని వాసనలు ఉన్నప్పటికీ చమత్కారానికి కూడా వారిని ఒక్క మాట అనేవారు కాదు. ఎన్ని జన్మలు పుణ్యం చేసుకువచ్చామో, మనకు ఈ రోజు ఇలాంటి గురువు దొరికారు. కానీ ఈ అవకాశాన్ని మనం జారవిడుచుకోకూడదు. మన వైపు నుండి కృషి బాగా పెరగాలి అనిపిస్తూ ఉంటుంది. నాకు ఏదైనా కష్టం వస్తుంది అనగానే ముందే నాన్నగారు నాతో నీ స్వరూపం శాంతి, ఆనందం నువ్వు శాంతిలో నుంచి బయటకు రావద్దని చెప్పేసేవారు. వంతెన కింద నీరు సమానంగా ఎలా ప్రవహిస్తూ వెళ్ళిపోతుందో, అలా నువ్వు శాంతిలో నుంచి బయటికి రాకపోతే నీకు వచ్చే కష్టాలు అలా వెళ్ళిపోతుంటాయి అని చెప్పేవారు. పవిత్రతలో నుండి శాంతి వస్తుంది, శాంతిలో నుంచి సుఖం వస్తుంది, సుఖానికి తల్లి శాంతి, శాంతికి తల్లి పవిత్రత, అందుకని మనకి పవిత్రత పునాదిగా ఉండాలి. నువ్వు ఒక మాట మాట్లాడితే నీకు శాంతి రావాలి ,ఇతరులకు శాంతి వచ్చేలా ఉండాలి అలా మనం జీవించాలి అని నాకు బోధిస్తూ, నువ్వు సత్సంగం చెప్పేటప్పుడు వినేవారికి ఆ శబ్దానికి అర్థం స్ఫురించేలాగా చెప్పగలగాలి, నీ అనుభవాన్ని జోడించి చెప్పాలమ్మ అని అంటూ, నువ్వు ఏదైనా ఒక కష్టం నుంచి కానీ, ఒక అనుభవం నుంచి బయటకు వచ్చి నీ అనుభవాన్ని జోడించి సత్సంగం వినేవారికి చెప్పావు అనుకో అమ్మ లీల , రేపు వాళ్ళకి ఏదైనా కష్టం వచ్చింది అనుకో నువ్వు పడ్డ కష్టం వాళ్ళు పడకుండా తేలికగా బయటకు వస్తారు అమ్మ అందుకు నీ అనుభవాన్ని జోడించి చెప్పాలి అనే వారు నాన్నగారు.

సబ్జెక్టు పట్టుకొని జీవిస్తే ప్రాణ ప్రయాణ సమయంలో ఎలా వెళ్తానో కూడా స్వప్నంలో చూపించారు నాన్నగారు. రామా రామా అంటూ శరీరాన్ని వదలడం ఈ జీవుడు చూడటం స్వప్నం లో చూపించారు. సబ్జెక్ట్ యొక్క వైభవం అది. మాట దేవుడై ఉంది అన్నారు నాన్నగారు. మొదట్లో నీ అవతారం ఏమిటి అని నేను అడిగే దాన్ని కదా, లోపల షిరిడి బాబా నాన్నగారు ఒకటిగా, నాన్నగారు భగవాన్ ఒకటిగా, నాన్నగారు శివుడు ఒకటే అని అలా చూపించేవారు. ఒకసారి నాన్న గారిని నేను నాకు స్వప్నంలో చూపిస్తున్నారు కదా నేను భౌతికంగా మీ వైభవాన్ని అలా ఎందుకు చూడలేకపోతున్నాను అని అరుణాచలంలో అడిగాను, నీకు తర్వాత చెప్తానులే అన్నారు. తరువాత నేను గిరిప్రదక్షిణ కి వెళుతూ ఉంటే, గాఢనిద్రలో మనస్సు హృదయానికి దగ్గరగా ఉంటుంది కాబట్టి అప్పుడు పరమ పవిత్రంగా ఉంటుంది. అప్పుడు నాన్నగారు వైభవం స్వప్నంలో తెలియజేసింది. జాగ్రదావస్థలోకి వచ్చేసరికి మనసు దేహంతో కలిసిపోయి మలినం అయిపోయింది కదా నాన్నగారి వైభవం నాకు ఎలా తెలుస్తుంది అనుకున్నాను అలా నేను అడిగిన ప్రశ్నకు ఆ గిరి ప్రదక్షిణలో నాన్నగారు నా స్పురణకు వచ్చేలా చేశారు. అంటే, నా మనసులో మాలిన్యం నేను కడుక్కుంటూ భౌతికంగా జీవిస్తే, నా దైనందిన జీవితంలో నా ఆలోచన,మాట, చేత ద్వారా నేను పవిత్రురాలుని అయినప్పుడు నాన్నగారు వైభవం నాకు అర్థం అవుతుంది అని తెలిసింది. తర్వాత ఒకసారి నాన్నగారు మనస్సు అంతర్ముఖం అవ్వకుండా గురువు వైభవం ఎవరికీ అర్థం కాదు అని చెప్పారు.

నాన్నగారు : రామాయణము లీలకి ఇచ్చినా చదవట్లేదు, లీల జ్ఞాని అయిపోయింది అన్నారు.

లీలగారు(భక్తురాలు): ఆ మాటకు నాకు దుఃఖం వచ్చి, ఒక కాగితం మీద పూర్వం రామాయణ, భాగవతాలు చదివాను, నాన్నగారు అప్పుడు నేను నా సమస్యను పరిష్కరించుకోలేకపోయేదాన్ని ఇప్పుడు మీ సమక్షంలో మీ ప్రవచనాలు విన్న తర్వాత నా సమస్యలను నేను పరిష్కరించుకోగలిగాను. నేను రామాయణం చదవలేదు నాన్నగారు నన్ను క్షమించండి అని వ్రాసి ఇచ్చాను.

నాన్నగారు: రెండుసార్లు చదివి హృదయం మీద చెయ్యి వేసుకుని లీలా నువ్వు రాసింది నేను ఒప్పుకుంటున్నాను అమ్మ అని 'మన బోధంతా మనసుకు ట్రైనింగ్, ఈ గాథలు అన్నీ బాధలను తీసుకువస్తాయి అని భగవాన్ చెప్పారు . మన ఇంట్లో బాధలే మనం పడలేకపోతున్నాము, మళ్ళీ మనకు ఆ బాధలు ఎందుకు , మన సబ్జెక్టు మనకు సరిపోతుంది.' నువ్వు చెప్పింది నాకు చాలా బాగా నచ్చింది అమ్మ లీల అన్నారు.

ఒకసారి నాన్నగారు రామకృష్ణుడు గురించి అరుగుమీద చెబుతున్నారు. అప్పుడే రాజకీయ నాయకులు ఎవరో ఇద్దరు వచ్చారు నాన్నగారు కొద్దిసేపు వారితో మాట్లాడిన తరువాత, వారు వెళ్ళిపోయాక, నాన్న గారు "దీన్నే రామకృష్ణుడు ఈగల భక్తి అన్నాడు. ఇప్పటివరకు మనం సబ్జెక్ట్ చెప్పుకున్నాము, కానీ వారు వచ్చేసరికి రాజకీయాలు మాట్లాడవలసి వచ్చింది".

లీలగారు(భక్తురాలు): నాన్నగారు! రామకృష్ణుడుకి చెయ్యి విరిగినప్పుడు డాక్టర్లు అందరిని నా చెయ్యి ఎప్పుడు తగ్గుతుంది అని తిట్టేవారు. ఏ భక్తులు వచ్చినా నా చెయ్యి ఎప్పుడు తగ్గుతుంది, నేను అమ్మకి దణ్ణం ఎప్పుడు పెట్టుకోవాలి అని అడుగుతూ ఉండేవారు. అప్పుడు ఒక భక్తుడు రామకృష్ణుడితో, స్వామి మీరే భగవంతుడు కదా! మీరు సంకల్పించుకుంటే తగ్గిపోతుంది అన్నాడు. దానికి రామకృష్ణుడు ఇది నాకు అమ్మ చేసిన మేలు నేను ఇలా ఉంటే లౌకిక భక్తులందరూ పారిపోతారు, నిజమైన భక్తులు ఉంటారు అన్నాడు. అలా మీరు కూడా మమ్మల్ని మాయ చేస్తున్నారు కదా అన్నాను.

నాన్నగారు: నవ్వుతూ, రామకృష్ణుడికి కపటం ఎలా ఉంటుందో తెలియదు అమ్మ, ఉన్నది ఉన్నట్లుగా చెప్పేస్తాడు. ఇప్పుడు నువ్వు ఉన్నావనుకో నిన్ను పుస్తకం చదివినట్లు చదివేసి, నీలో ఏమున్నాయో అన్నీ చెప్పేస్తాడు. అంటే, ఎలా మాట్లాడాలో కూడా తెలియదు అమ్మ రామకృష్ణుడికి, వెనకాల భక్తులు ఎలా మాట్లాడాలో నేర్పించేవారు.

లీలగారు(భక్తురాలు): అలా రామకృష్ణుడు వైభవం నాన్నగారు చెప్పటం వలన అర్థమైంది కానీ లేకపోతే మనకు తెలియదు.

నాన్నగారు: అమ్మ లీలా, నువ్వు ఒకటిగా ఉన్నావా లేక రెండుగా ఉన్నావా?

లీలగారు(భక్తురాలు): నేను రెండుగా ఉన్నాను అని చెప్పాను.

నాన్నగారు: రెండు ఎందుకు అయ్యావు?.

లీలగారు(భక్తురాలు): దేహం నేను అనుకోవటం వలన నాన్నగారు అన్నాను.

నాన్నగారు: అందులో నుండి ఎలా విడువడగలవు?

లీలగారు(భక్తురాలు): గురువు దయవల్లనే విడువడగలను గాని నా అంతట నేను రాలేను నాన్నగారు అన్నాను.

నాన్నగారు: గురువు దయ నీకు ఎలా కలుగుతుంది?

లీలగారు(భక్తురాలు): మాట, చేత,పని అంతా నా గురువు చెప్పినట్టు నేను జీవించగలిగితే నా గురువు దయ నాకు కలుగుతుంది నాన్నగారు అన్నాను.

నాన్నగారు: నువ్వు బానే చెప్పావు అమ్మ

ఒకసారి చించినాడ మీటింగ్ కి వెళ్ళాను నాన్నగారు లోపల హైదరాబాద్ భక్తులతో మాట్లాడుతున్నారు. నేను ఆ గుమ్మం దగ్గర నిలబడి ఉన్నాను. అక్కడే ఉన్న ఒక భక్తురాలు నన్ను చూసి, నాన్నగారు ఉన్న గదిలోకి పంపించారు. అక్కడ ఉన్న భక్తులను చూసి, వీరందరూ పెద్దవారు నాన్నగారు వారితో మాట్లాడుతున్నారు, ఇప్పుడు నాతో మాట్లాడుతారో లేదో, అని మనసులో అనుకుంటూ ఉన్నాను. ఈలోపు నాన్నగారు నాకు తృప్తి కలిగేలాగా పలకరించి లోపల గారెలు ఉంటే అవి నాతో తెప్పించుకొని ఆయన ఎదురుగా నన్ను తినమని నాకు ఇచ్చారు. తరువాత ప్రవచనానికి సమయం అయిందని ఆయన బయటకు వెళుతూ ఒక అడుగు వెనక్కి వేసి కళ్ళు పెద్దగా చేసి నా వైపు చూస్తూ, ఇప్పుడు శాంతిగా ఉన్నావా అని అడిగారు. అంటే అక్కడ లోపల ధనవంతులైన వారు ఉన్నారు. వారు పెద్ద వారు, వారు ఉన్నప్పుడు నాన్నగారు మనతో మాట్లాడతారా లేదా అనుకున్నాను కదా, అందుకు నాన్నగారు ఇప్పుడు శాంతిగా ఉన్నావా అనగానే, నాకు చాలా దుఃఖం వచ్చి, నా తండ్రిని నేను ఎంత భేద భావంతో చూశాను అనుకున్నాను. అలా నా మనసులో ఉన్న ఆ భేద భావాన్ని తొలగిస్తూ , నాకు ఆయన మీద ఉన్న విశ్వాసాన్ని మరింత ధృఢం చేశారు. మరలా ఎప్పుడూ నాకు ఆ తలంపు రాలేదు, మన లోపల ఉన్న పెద్ద , పెద్ద బండరాళ్లు లాంటి వాసనలను కూడా గురువు సమక్షంలో ఆయనే కరిగించేస్తారు. ఇప్పుడు నాన్నగారు చెప్పినట్లు మనం జీవిస్తూ, మనం కృప గురించి ఆలోచించకుండా కృషి పెంచుకుంటే, సులభంగా గడపలు దాటినట్టు మనం లోపల దాటేయగలుగుతాము. మధ్య మధ్యలో గొప్పులు తగులుతాయి తగిలిన ఆగకూడదు మనకి గమ్యాన్ని చూపించారు కదా నాన్నగారు.

నాన్నగారు: నువ్వు సాధనలో అభివృద్ధిలోకి రావాలంటే ఈ మూడు మాటలు నేర్చుకో లీల. 

1. దేహం వచ్చింది అంటే ప్రారబ్దం తప్పదు రాముడు అంతటివాడికే విధి తప్పలేదు, ఓర్పుతో భరించడం నేర్చుకో అన్నారు. 

2. రెండవది ఏంటంటే, నీ దైనందిన జీవితంలో వ్యక్తి భావన పల్చబడేటట్టు చూసుకో. 

3. మూడవది ఏంటంటే, ప్రపంచం మాయ అనే స్ఫురణ కలిగి ఉండు. 

ఈ మూడు నీ దైనందిన జీవితంలో ఆచరిస్తూ వెళుతూ ఉండు. జ్ఞానం మాట గాని, ఆ తలంపు గాని వద్దు. నీ పని నువ్వు చేసుకుంటా ఉంటే, సహజంగా అయిపోతుంది. అసలు నీకు ఈ ప్రయాణంలోనే శాంతి, ఆనందం వచ్చేస్తుంది.

నాన్నగారు ఒక 30 నిమిషాలు మమ్మల్ని కూర్చోమని ఈశ్వరుడు అందరి హృదయాలలో ఉండి, బొమ్మలను ఆడిస్తున్నట్టు జీవులను ఆడిస్తున్నాడు, ఎక్కడ నుండి ఆడిస్తున్నాడు అని అన్వేషణ మొదలు పెట్టండి.ఈ అన్వేషణ వలన మీకు ఏకాగ్రత వస్తుంది. ఈ అన్వేషణ ఎటువంటిదంటే, మీ చేతిలో డబ్బులు ఉంటే, మీరు వస్తువు ఎంత సులభంగా కొనుక్కుంటారో, అలా ఈ అన్వేషణ మిమ్మల్ని సులభంగా సత్య వస్తువు దగ్గరకు చేరుస్తుంది అని చెప్పారు. ఏదైనా ఒక మాట నాన్నగారు చెబితే, సత్సంగంలో నాలుగు రోజులు వరుసగా దాని గురించే మాట్లాడుకునే వాళ్ళం. నాన్నగారు అలా చెప్పించే వారు. అలా కొద్ది రోజులు ఉనికి గురించే మాట్లాడాను. సత్యంగా ఉండటం మనం ప్రాక్టీస్ చేస్తూ ఉంటే అసత్యం దూరం అయిపోతుంది అని నాన్నగారు చెప్పారు. ఉనికి గురించి నాలుగు రోజులు చెప్పేసరికి అది నాకు అనుభవం ఉండాలి కదా నాన్నగారు అనుకున్నాను. నాలుగవ రోజు స్వప్నంలో నేను ఇంట్లో రోజూ అభిషేకం చేసే గిరి సృష్టి అంతా ఆక్రమించేసి ఉంది. నేను చాలా పెద్దగా అయిపోయాను. ఆ వెనకాల ఉనికి యొక్క వెలుగు ఉంది. దాని ఆధారంతో ఈ సృష్టి అంతా కనిపిస్తోంది. ఆ ఉనికి ఉండటం వలన ఈ సృష్టి జరుగుతుంది అని ఒక శబ్దం వినిపించింది. అలా నాన్నగారు సత్సంగంలో చెప్పుకున్న వాక్యాన్ని చివరలో ఆచరణలో చూపిస్తూ ఉండేవారు.

ఈ జన్మలో మనము ఎవరో మనం తెలుసుకోవడానికి ఆ రుచి ఒక్కసారైనా చూడాలి అని అనుకోవడంలో తప్పేముంది అనిపిస్తుంది. నాన్నగారు వినయం, ప్రేమ నేర్చుకోమన్నారు. మనం సత్యం వైపు నడుస్తూ ఉంటే, ఈ దైవీసంపద అంతా దానంతట అదే వస్తుంది. నాన్నగారు ఎవరు ఎవరికీ ఏమీ కారు అనే వాక్యాన్ని మంత్రం కింద అనుకోమనేవారు. మన జీవిత విధానంలో మన నాన్నగారు చెప్పినట్లు జీవిస్తేనే ఎంతోకొంత మన అంతర్ముఖ ప్రయాణానికి సాధ్యం అవుతుంది. ఒకసారి నాన్నగారి దగ్గరకి ఒక భక్తులు వచ్చి నాన్నగారు మీరంటే అందరికీ విశ్వాసం ఉంది. నాకు ఎందుకు అంత విశ్వాసం లేదు అని అడిగారు. అప్పుడు నాన్నగారు అంత పూర్ణ విశ్వాసం ఎవరికీ ఉండదు అమ్మ, పూర్ణ విశ్వాసం జ్ఞానంతో సమానమైనది అని, రెండు మూడు సార్లు విశ్వాసం కలిగి అది జారవిడుచుకంటే, అది జారిపోతుంది ఉండదు. విశ్వాసం ఆ రోజుకారోజు పెంచుకోవడానికి ప్రయత్నం చేయాలి అది ఒక్కసారిగా కలుగదు అన్నారు. భగవాన్ మనసుమీద నిఘా అంటారు, నాన్నగారు మన సబ్జెక్ట్ అంతా మనసుకు ట్రైనింగ్ అన్నారు. అంటే నిఘా వేరు, మనసు ట్రైనింగ్ వేరు కాదు. నాన్నగారు కిందకి దిగి మన స్థాయికి వచ్చి, మనకు అర్థం అయ్యేలాగా అన్ని మార్గాలు నుండి చెప్పుకొచ్చారు. అదే భగవాన్ ఒక్క మాటతో చెప్పేస్తారు.

నాన్నగారు శరీరం వదిలిపెట్టే ఒక వారానికి ముందు నేను వైజాగ్ నుండి చూడడానికి వచ్చాను. వచ్చేటప్పుడు ట్రైన్ లో నాన్నగారు ఎలా ఉంటారో అనే భయం వలన రాత్రి నిద్ర పట్టలేదు. కానీ తెల్లవారుజామున కొంచెం నిద్రపట్టి ఒక స్వప్నం వచ్చింది. స్వప్నంలో నాన్నగారు, నేను ఉన్నాము. ఎవరో ఇద్దరు భార్యాభర్తలు కొత్తవాళ్ళు నాన్నగారి పాదపూజ చేసుకోవడానికి వచ్చారు. నేను నాన్నగారికి కుర్చీ వేసి అన్నీ పెట్టాను, నాన్నగారు వచ్చి కూర్చున్నారు. నేను ఆ భార్య, భర్తలు తో ఇదే ఆఖరి పూజ! ఇకనుండి పాద పూజలు లేవు అని చెప్పాను. నాన్నగారు తుండు నాకు ఇస్తే, అది పట్టుకున్నాను. వారిద్దరూ పాదపూజ చేసుకున్న తరువాత నాన్నగారు ఇంట్లోకి వెళ్ళిపోతూ ఆయన చెయ్యి నా శిరస్సు మీద ఎంతోసేపు నొక్కిఉంచారు. అదే నాన్నగారు నన్ను చివరిసారిగా ఆశీర్వదించారు. నాకు చాలా తృప్తిగా అనిపించింది. నాన్నగారు మన పై చూపించే దయని మన మాటలలో తెలియ చేయలేము. జీవితంలో ఏ విధంగా జీవించాలి, ఎలా ఉండాలో అన్నీ నేర్పించారు. జ్ఞానంలో అందరూ సమానమే, జ్ఞానం వచ్చినవారు అందరూ ఒకటే. కాని మన స్థాయికి దిగి వచ్చి, మనతో మమేకమై, మనకి అంత ప్రేమగా చెప్పినవారు నాన్నగారు తప్ప మరి ఎవరు ఉండరు అనిపిస్తుంది.

"గురువు స్మరణ, సహజ ధ్యానం" - (By లీల గారు)

ఒకసారి నేను నాన్నగారి ఇంటికి వెళ్ళేసరికి నాన్నగారు అమలాపురం మాస్టర్ తో మాట్లాడుతూ, నన్ను చూసి లోపలకి రమ్మని ఇలా అన్నారు, "అమ్మ లీలా! నది ప్రవాహంలో పుల్లలు కొట్టుకెళుతూ ఉంటే పక్షులు వాలతాయి, కొన్ని పక్షులు వాలిన పుల్లలు ఆవలి ఒడ్డుకు చేరిపోతాయి. కొన్ని పక్షులు వాలిన పుల్లలు నీటిలో మునిగిపోతాయి అని చెప్పి అలా నువ్వు, భీమవరం పార్వతి సబ్జెక్టు చెప్పగలరు కానీ చెప్పటానికి భయపడుతున్నారు. మునిగిపోతారు ముందు మీరు ఇద్దరు ధైర్యంగా జీవించడం నేర్చుకోండి అని చెప్పి, తెలివి మైండ్లో ఉంటుందమ్మా, హృదయంలో జ్ఞానం ఉంటుంది. తెలివి ముఖ్యమే కానీ, జ్ఞానం హృదయంలో ఉంది అనే భావన ముఖ్యము", అన్నారు నాన్నగారు.

ఆ వాక్యం నాకు అద్భుతంగా అనిపించింది. అంటే హృదయంలో జ్ఞానం ఉంది అనే భావనకి దగ్గరగా మనము ఉంటే, భయపడేవాడు ఎక్కడ ఉన్నాడు. ఆ భావన దగ్గర నేను ఉండగలిగితే, నాన్నగారంటే చైతన్యమే కాబట్టి అక్కడ ఉన్నది నాన్నగారే కావున నేను ఏమి చేసినా నాన్నగారే అనిపిస్తుంది. మొదట్లో నాన్నగారు నన్ను సత్సంగం చెప్పమన్నప్పుడు నాకు అప్పటికి భాషణలు అర్థం కాలేదు. అప్పుడు నాన్నగారితో నాన్నగారు నేను చెప్పను, నేను తప్పు చెప్పాను అనుకోండి, అది నమ్మేస్తారు కదా అన్నాను.

"లీల! భగవంతుని మీద భారం వేసి చెప్పు. అప్పుడు నీ నోటి ద్వారా తప్పు వచ్చినా భగవంతుడు ఏం చేస్తాడు అంటే, వినేవారికి అర్థం చేసుకునే బుద్ధిని ఇచ్చి వారికి అర్థం అయ్యేలా చేస్తాడు. నువ్వు అక్కడ భయపడవద్దు" అని చెప్పారు.

ఒకసారి నాన్నగారి దగ్గరకి వెళ్ళినప్పుడు చిన్న జరీ అంచు చీర కట్టుకుని వెళ్ళాను నాతో మాట్లాడేటప్పుడు చీర వైపుచూస్తూనే ఉన్నారు. ఆఖరున, "అమ్మ లీల మనము ధరించే వస్త్రాలు దగ్గర నిరాడంబరంగా ఉండాలి అమ్మ", అన్నారు. అప్పటి నుండి చీరల విషయంలో కూడా జాగ్రత్తగా ఉండేదాన్ని. అంటే నాన్నగారు మనకు ఏదైనా చెబితే , ఆయన మాటల ద్వారా శక్తిని మనకి అనుగ్రహిస్తారు. అందువలన ఆయన దయతో ఆయన చెప్పినది ఆచరించగలుగుతాము. అలా ప్రతి విషయంలోనూ, ప్రతిక్షణం నాకు బోధ చెబుతూనే ఉన్నారు.

ఒకసారి నాన్నగారు అడిగారు, "ధ్యానం చేస్తావా అమ్మ?" తక్కువ నాన్నగారు, ఎప్పుడైనా చేస్తాను అని చెప్పాను.

నాన్నగారు: "ఇప్పుడు నువ్వు ధ్యానానికి కూర్చున్నావనుకో, అన్ని తలంపులని నొక్కిపెట్టి,అక్కడ నీ ఇష్టదైవాన్ని పెట్టుకుని ఏకాంతంగా ఉండడానికి ప్రయత్నం చేస్తావు. నువ్వు కొంత సేపు చేసి బయటకు వచ్చిన తరువాత, అక్కడ నువ్వు నొక్కిపెట్టి ఉంచిన తలంపులన్నీ విజృంభిస్తాయి. అలా కాదు నేను నీకు సహజ ధ్యానం చెప్తానమ్మ అని, నువ్వు ఏది చేస్తున్నా, నువ్వు కాని తలంపు ఏది వచ్చినా ఆ తలంపుని విడదీసి నువ్వు వినే మహాత్ముల బోధ అక్కడ పెట్టి, అప్పుడు నీ మనసుని నువ్వు ఎక్కడైతే ఉండాలి అనుకుంటున్నావో అక్కడ పెట్టుకుంటూ ఉండి అలా జీవిస్తూ ఉండు, అదే సహజ ధ్యానం అమ్మ అని, అది నిన్ను తొందరగా నీ గమ్యానికి చేరుస్తుంది" అన్నారు.

నాకు పిల్లలు జ్ఞాపకం వస్తే, నాన్నగారు ఎవరూ ఎవరికీ ఏమీ కారు అనే వాక్యం చెప్పారు కదా, అనుకోని దానిని స్ఫురణకు తెచ్చుకొని వాళ్ళు కూడా గురువు బిడ్డలే అనుకొని వారిని ఆయనే చూసుకుంటారు అని మనసుకి చెప్పుకొని నాన్నగారి స్మరణలోకి వెళ్ళిపోవాలి అనుకున్నాను. ధ్యానంలో తలంపులని అణిచిపెట్టి ఉంచుతాము, కానీ ఇక్కడ తలంపులని విడదీస్తూ ఏదైతే సత్యమో దాని వైపు తిరుగుతాము.

నాన్నగారు! మనస్సు అంతర్ముఖం అవుతోంది గాని నేను అక్కడ దానిని స్థిరపరచలేక పోతున్నాను అని అడిగాను. అప్పుడు నాన్నగారు, "నీకు నేను ఆ పని చేసి పెడతానులే నువ్వు నీ పద్ధతి లో ఇప్పుడు ఎలా చేసుకుంటున్నావో అలా సాధన చేసుకోమ్మ" అని చెప్పారు. అంటే అక్కడ మనల్ని లోపలికి తీసుకువెళ్ళడం కోసం అలా బుజ్జగిస్తూ ఉండేవారు. మన పిల్లలు రెండు మూడు సార్లు బాడి చేసుకుంటే, శుభ్రం చేయడానికి విసుగు వచ్చి వదిలేస్తాం. కానీ నాన్నగారు మనం ఎన్నిసార్లు బాడి చేసుకున్నా, ఎంత తింగర పని చేసినా కానీ అమ్మ, అమ్మ అని ప్రేమగా అంటూ, మనల్ని బురదలో నుంచి బయటకు తీసుకువస్తూ ఉంటారు.

నాన్నగారు: "నీకు మరలా ఈ భూమి పైకి రావాలని ఉందా?. నీకు ఇంక బాధ్యతలు ఏమీ లేవు కదా, నువ్వు పన్ను కట్టక్కర్లేదు కదా అని నీకు ఆలోచనలు రావట్లేదు కదా" అన్నారు.

లీలగారు(భక్తురాలు): ఆలోచనలు వస్తున్నాయి నాన్నగారు అని చెప్పాను

నాన్నగారు: "ఏమి ఆలోచనలు వస్తున్నాయి?" అని అడిగారు.

లీలగారు(భక్తురాలు): జరిగిపోయిన గొడవలు గుర్తుకొస్తున్నాయి నాన్నగారు అన్నాను

నాన్నగారు: "జరిగిపోయినవి గుర్తుకు రాకూడదు, నీకు సమయం వృధా అయిపోతుంది అని చెప్పి, భగవాన్ గురించి నాకు చెబుతూ మనము కృష్ణుడు లీలలు గురించి చాలా అద్భుతంగా చెప్పుకుంటాము కానీ భగవాన్ భగవద్గీతలో కృష్ణుడు లీలలను అబద్ధం అని కొట్టిపారేశారు అమ్మ అని చెప్పి, భగవాన్ అంటే మనకు ఇష్టం కదా, నువ్వు జరిగిపోయిన గొడవలు ఇంకా గర్తు వస్తున్నాయి అంటున్నావు అవి అబద్ధం అన్నీ మర్చిపో" అన్నారు.

అప్పటి నుండి నాకు జరిగిపోయిన గొడవలన్నీ జ్ఞాపకం వస్తూ ఉంటే, నా తండ్రి కృష్ణుడు లీలలే అబద్ధం అన్నారు కదా, ఇవన్నీ కూడా అబద్ధమే అనుకుంటూ ఉండేదాన్ని, అలా నాన్నగారు నాకు ఆచరణలో పెట్టుకోవడానికి, నాకు అర్థం అవ్వడానికి ఉపమానాలు చెప్పి దానిని ఆచరణలో పెట్టుకోవడానికి సహకరించేవారు. ఒకసారి నాన్నగారు మహేంద్రనాథ్ గుప్తా గురించి చెబుతూ, రామకృష్ణ పరమహంస శరీరం వదిలేసిన తరువాత మహేంద్రనాథ్ గుప్తా 30 సంవత్సరాలు జీవించారు. ఆయన్ని ఒకరు వచ్చి ఇప్పుడు మీ గురువుగారు లేరు కదా మరి నీ సాధన ఏంటి అని అడిగారు. అప్పుడు ఆయన మా గురువు గారి గురించి చదువుతాను, మా గురువు గారి గురించి రాసుకుంటాను, మా గురువు గారి గురించి మాట్లాడతాను, మా గురువుగారిని ధ్యానం చేసుకుంటాను నా హృదయంలో నా గురువుకి తప్ప ఎవరికీ చోటు ఇవ్వను ఇదే నా సాధన అని చెప్పారు. అని నాన్నగారు నీకు అర్థం అయిందా లీలా అన్నారు, అంటే జరిగిపోయిన గొడవలు గుర్తొస్తున్నాయి అని చెప్పాను కదా, దానికి హృదయంలో గురువుకు తప్ప ఇంక దేనికి చోటు ఉండకూడదు అని నాకు తెలియజేశారు. హృదయంలో గురువుకి చోటు ఇచ్చేస్తే, వేరే దానికి చోటు ఉండదు కదా. నాన్నగారు మరుజన్మ రీలు మన చేతిలో ఉంది అని అంటారు ఆ వాక్యం నాకు చాలా ఇష్టం.

నాన్న గారు: లీలా! నువ్వు ఇప్పుడు బాబాకు ఐదు రూపాయలు ఇవ్వాలి అనుకున్నావు అనుకో, అది నువ్వు మర్చిపోయావు అనుకో ఏదో ఒక రోజు నీ దగ్గరకు వచ్చి నా అయిదు రూపాయలు ఇవ్వు అని బాబా అడుగుతాడు అప్పుడు నువ్వు ఏమి చెప్తావు అమ్మ అని, అలాగే తలంపుల విషయంలో జాగ్రత్తగా ఉండాలి ప్రతి తలంపుకి ఈ జన్మలో కాకపోయినా మరో జన్మలో అయినా నువ్వు సమాధానం చెప్పి తీరాలి ఎందుకంటే మరుజన్మ రీలు నీ చేతిలోనే ఉంది. నీ చేతిలో ఉంది కాబట్టి నువ్వే బాగు చేసుకో, ఎవరూ వచ్చి నిన్ను బాగుచేయరు. నీ ప్రతి అడుగు కూడా ఆచితూచి వెయ్యి. కత్తి అంచు మీద ఎంత జాగ్రత్తగా నడుస్తాము, అంత జాగ్రత్తగా సాధనలో ఉండాలి ఒక్క తలంపే కదా అని జారవిడుచుకుంటే అది ఎన్నో తలంపులను తీసుకు వచ్చేస్తుంది అన్నారు.

విరూపాక్ష గుహలో వెలుగు చూడలేకపోయాను అని చెప్పాను కదా, దానికి కృష్ణుడు భగవద్గీతలో దివి సూర్య సహస్రస్య అంటాడు అంటే, వేయి సూర్యుల కాంతి ఒకేసారి భూమి మీద ప్రసరిస్తే ఎలా ఉంటుందో, ఆ పరమాత్మ కాంతి అలా ఉంటుంది అని ఆ కాంతిని కృష్ణుడు భగవద్గీతలో పదకొండవ అధ్యాయంలో పోలుస్తాడు. అటువంటి పరమాత్మ మన అందరి హృదయములలో అంతర్యామిగా ఉన్నాడు. అటువంటి కాంతి నేను ఎలా చూడగలుగుతాను. మన చేతిలో ఉన్న పని ఏమిటంటే, మన మనసులో మాలిన్యాన్ని కడుక్కోవటమే మన పని. సహజ ధ్యానమే మనల్ని గమ్యానికి తీసుకువెళ్ళి పోతుంది. నాన్నగారు చెప్పినట్లు జీవిస్తే సరిపోతుంది. మనకు అన్ని కోణాలు వికసిస్తాయి.

ప్రవచనం ముగిసిన తరువాత నన్ను పిలిచి ఇవాళ నీకు భగవాన్ మాట నచ్చిందా అమ్మ, మనకి ఇప్పుడు అర్ధం అయినా, అవ్వక పోయినా వంద సంవత్సరాల తర్వాత తరం వారికైనా అర్థం అవుతుంది అని చెప్పేసి వెళ్ళిపోయారు. నువ్వు ఇప్పుడు ఈ మార్గంలో ఉండి ఇలా తరించాలి అని నాన్నగారు నాకు చెప్పారు అనుకున్నాను.

"హార్ట్ టు హార్ట్ బోధ" - (By లీల గారు)

నాన్నగారు ఒక్కొక్కసారి, "లీలా, పోస్ట్ ఆఫీస్ వైభవం జన్మలో రాదమ్మ అని, అప్పుడు ఉన్న మీరందరూ అదృష్టవంతులు అమ్మా" అనేవారు. పోస్ట్ ఆఫీస్ ప్రవచనాలు వైభవం నాకు అప్పట్లో తెలియక పోవటం నాకు తిరిగి ఏమి సమాధానం చెప్పాలో తెలిసేది కాదు. కానీ నాన్నగారి యొక్క ఆ గంభీరమైన మౌనం చూడకుండా ఉండలేక వెళ్ళిపోయేదాన్ని. నాన్నగారి పోస్ట్ ఆఫీస్ ప్రవచానాలు అన్ని పొదుగు దగ్గర పాలు అనేవారు. పోస్ట్ ఆఫీస్ లో ప్రవచానాలు జరిగే సమయంలో నాన్నగారు నన్ను నువ్వు చాలా భక్తిగా ఉంటున్నావమ్మా అనేవారు. అప్పట్లో ఆధ్యాత్మికత గురించి నాకు పెద్దగా అవగాహన లేక నాన్నగారు ఈ భక్తి సరిపోతుందా అని అడిగేదానిని. ఆ మాట విని నాన్నగారు నవ్వుకునేవారు. 12 సంవత్సరాల క్రితం నాన్నగారు అరుణాచలంలో రమణాశ్రమంలో భగవాన్ హాలులో మౌనంగా కూర్చున్నారు. అప్పుడు నాకు సడెన్ గా నాన్నగారు పోస్ట్ ఆఫీస్ మౌనం స్ఫురణలోకి తీసుకు వచ్చారు. మనసుకి చాలా శాంతిగా అనిపించి ఈ మహా శాంతి, ఆనందం ఎక్కడి నుండి వస్తోంది అని నా లోపల అన్వేషణ చేసుకున్నాను. జిన్నూరు వచ్చేసిన తరువాత, నాన్నగారితో అరుణాచలంలో భగవాన్ హాల్లో మౌనంగా కూర్చున్నారు కదా నాన్నగారు, అప్పుడు నాకు పోస్ట్ ఆఫీస్ మౌనం స్ఫురణలోకి వచ్చి, ఈ ఎడతెగని శాంతి, ఆనందం ఎక్కడినుండి వస్తున్నాయి అని వెతికాను నాకు ఏమీ అర్థం అవ్వలేదు నాన్నగారు అని చెప్పాను. అప్పుడు నాన్నగారు, "అమ్మా లీలా అది మనసుకి అందదమ్మా, అది దక్షిణామూర్తి మౌనం. ఆ మౌనం నేను అనుకుంటే రాలేదమ్మా అది నన్ను వరించిందమ్మ" అన్నారు. అప్పుడు పోస్టాఫీసు మౌనం అంతా దక్షిణామూర్తి మౌనం అని నాకు అనిపించింది. నాన్నగారు అది దక్షిణామూర్తి మౌనం అని అందంగా చెబుతూనే, నాకు దక్షిణామూర్తి వైభవం చూపించి, పోస్ట్ ఆఫీస్ మౌనాన్ని నాకు తెలియజేశారు. అలాంటి దృశ్యాలు ఆయన దయ వలన ఆయన సమక్షంలో చూడగలిగాము అంటే, మన ఎన్ని జన్మల పుణ్యఫలమో అనిపిస్తూ ఉంటుంది.

పోస్ట్ ఆఫీస్ లో నాన్నగారు ప్రవచనాలు చెప్పేటప్పుడు, నాన్నగారిలో నుండి వచ్చే ఆ కాంతే వేరుగా ఉండేది. ఇప్పుడంతా నాన్నగారు ప్రేమ ముద్ద. పోస్ట్ ఆఫీస్ ప్రవచనాలలో ఆయన శక్తినంతా ధారపోసారు. తరువాత మేము ఆచరించటం లేదని బల్లను గట్టిగా తట్టి మీరు వినరా,మీరు చెయ్యరా అని బల్లగుద్ది చెప్పేవారు. అక్కడ ఉన్న భక్తులందరికీ లోపల నుండి కంగారు వచ్చేసేది. పోస్ట్ ఆఫీస్ లో ప్రవచనాల తర్వాత నాన్నగారు జిన్నురుకి దగ్గరలో ఉండే గ్రామాలకు కూడా వెళ్ళి ప్రవచనాలు చెప్పటం మొదలు పెట్టారు. మా గ్రామంలో ఉన్న కట్టుబాట్లు వలన స్త్రీలు బయటకు వచ్చే వారు కాదు. అందువలన మా కుటుంబంలో వారికి నాన్నగారి ప్రవచనాలకు వెళ్ళటానికి అవకాశం కుదిరేది కాదు. నాన్నగారు జిన్నూరులో ఉన్నప్పుడు వారి ఇంటికి వెళ్ళే వాళ్ళము. ఒకసారి నాన్నగారితో మా తోటికోడలు “నాన్నగారు వేరే ఊరిలో ప్రవచనాలకు మేము రాలేకపోతున్నాము మాకు చాలా బాధగా ఉంది” అని అంది. అప్పుడు నాన్నగారు, "ప్రవచనాలకు వచ్చేవారు ఏ ఆనందాన్ని పొందుతున్నారో మీ ఆర్తి కూడా ఆ ఆనందం దగ్గరికే తీసుకొని వెళ్తుంది అమ్మ" అన్నారు. దానికి మా తోటి కోడలు ఆ ఫలితాన్ని మేము ఏమిచేసుకుంటాము నాన్నగారు మీ సమక్షం కావాలి అంది. అప్పుడు నాన్నగారు, "మా దగ్గరకు వచ్చి ఇప్పుడు నువ్వు చెప్పిన మాట వింటుంటే, నాకు ఏనుగు ఎక్కినంత ఆనందం వచ్చేస్తుంది అమ్మ" అన్నారు.

ఒకసారి నాన్నగారి చిన్నప్పటి విశేషాలు తెలుసుకుందామని నాన్నగారి తల్లిని అడిగాను. నాన్నగారు చిన్నప్పుడు SLC ఫెయిల్ అయ్యారట అప్పుడు నాన్నగారు, వారి తల్లి దగ్గరకు వచ్చి అమ్మ తమ్ముడు రంగడు SLC పాస్ అయ్యాడు అని ఎంతో ఆనందంగా చెప్పారట. నువ్వు పాస్ అయ్యావా అని నాన్నగారిని వారి తల్లి అడిగితే, నేను మరలా కట్టుకుని పాస్ అవుతాను, మన రంగడు పాసయ్యాడు కదా, అని ఎంతో ఆనందంగా చెప్పేరట. మనం పరీక్ష తప్పి మన తమ్ముడు పాస్ అయితే జీవలక్షణాలు ఉన్న మనము అంత ఆనందంగా చెప్పగలమా అనుకున్నాను. నాన్నగారు జన్మతః జ్ఞాని కనుక ఆ సమానత్వం నాన్నగారికి చిన్ననాటి నుండే ఉంది అనిపించింది.

మాకు హై స్కూల్ లో ఒక మాస్టర్ ఉండేవారు. నాన్నగారు పోస్ట్ ఆఫీస్ ప్రవచనాలు మొదలు పెట్టిన తర్వాత ఒకసారి మాతో ఆ మాష్టారు గారు మీరందరూ నాన్నగారిని దేవుడు అని ఇప్పుడు చెప్పుకుంటున్నారు. కానీ ఆయన నడవడిక చిన్నప్పటి నుండి జ్ఞాని నడతే అని చెప్పి, నాన్నగారు సైకిల్ మీద వెళుతూ ఉంటే, ఎవరైనా బ్రాహ్మణులు గాని పెద్దవారు గాని నాన్నగారికి ఎదురు వస్తూ ఉంటే, వారు కొన్ని అడుగులు దూరంగా ఉండగానే నాన్నగారు సైకిల్ దిగిపోయి వారు వెళ్ళిన తరువాత సైకిల్ ఎక్కి వెళ్లేవారు. అలా శ్రీరామచంద్రమూర్తి పెద్దలను ఏవిధంగా గౌరవంగా చూసేవారో, అదేవిధంగా నాన్నగారు కూడా పెద్దల యందు ఉండేవారు అని ఆ మాస్టారు గారు మాతో చెప్పారు. అలా నాన్నగారిని చూస్తే నాకు రాముడు వైభవమే అనిపిస్తూ ఉండేది. ఆ తెల్లని వస్త్రం, ఆ ముఖారవిందంలో ఉండే నిర్మలత్వం, అవి చూస్తే నాకు రాముడు లాగానే అనిపించేవారు. నాన్నగారు మనకి విశ్వాసం కల్పించడానికి ఏదో ఒకటి చూపిస్తారు కదా, అలా ఒకసారి భోజనం వడ్డించేటప్పుడు ఇంట్లో వండిన కూరలు కూడా నాన్నగారికి వడ్డించాను. నాన్నగారు అవి అన్ని భుజించి, లీలా నువ్వు ఎప్పుడైనా భరద్వాజ విందు గురించి విన్నావా అని అడిగారు, వినలేదు నాన్నగారు అన్నాను. రాముడు అరణ్యవాసం అయి తిరిగి వస్తూ ఉంటే, భరద్వాజుడు రాముడుకి విందు చేశాడు ఒక ఆకు నిండుగా కూరలు పెట్టాడు, మరొక ఆకు నిండుగా అన్నం వడ్డించాడు అమ్మ అని ఈరోజు నువ్వు వడ్డించిన విందు నాకు భరద్వాజ విందుని జ్ఞాపకం చేసావు అమ్మ అన్నారు. అలా నాన్నగారు రాముడే అని నాకు ఉన్న విశ్వాసాన్ని దృడపరచడం కోసం రాముడుని తీసుకువచ్చి నాకు స్ఫురించేలా చేశారు.

అందరూ నాన్నగారిని భగవంతుడు అనేవారు. అప్పట్లో నాకు ఆధ్యాత్మికత గురించి పెద్దగా తెలియక మన బంధువులు కూడా దేవుడు అయిపోతారా అనిపించేది. ఒక వ్యక్తిగా మాత్రం నాన్నగారంటే, చాలా ఇష్టంగా ఉండేది. నాన్నగారు జ్ఞాని కాబట్టే ఆయన నేత్రంలో నుండి రశ్మి వచ్చి నా హృదయాన్ని తాకింది. ఆ రశ్మి జ్ఞానాగ్ని కాబట్టే నాలో ఉన్న అజ్ఞానం అలా దడదడ లాడి పోయింది అని అర్థం అవడానికి నాకు రెండు సంవత్సరాలు పట్టింది. ఒకరోజు మధ్యాహ్నం నాన్నగారు క్యాసెట్ వింటూ నాన్నగారు మిమ్మల్ని దేవుడు అని కొంతమంది అంటున్నారు కానీ నేను మిమల్ని గొప్ప వ్యక్తి అని అనుకుంటున్నాను, మీరు ఎవరో నాకు తెలియట్లేదు. అసలు మీ అవతారం ఏమిటి? ఇది అంతా మీరు ఎందుకు బోధిస్తున్నారు, నాకు ఎందుకు తెలియట్లేదు అని అనుకుంటూ నిద్రలోకి వెళ్ళిపోయాను. ఆ నిద్రలో నాకు స్వప్నం వచ్చింది. ఆ స్వప్నంలో నాన్నగారు ఒక చోట ప్రవచనం చెబుతూ ఉంటే, నేను నాన్నగారి పాదాలను స్పర్శిస్తూ, తండ్రీ నాకు జ్ఞానం ఇవ్వండి అని దుఃఖంతో అర్థిస్తూ, తలపైకెత్తి చూసేసరికి నాన్నగారే భగవాన్ లా కనిపించారు. ఆ భగవాన్ శరీరమంతా విభూదితో నింపుకుని, చాలా కాంతివంతంగా ప్రకాశిస్తున్నారు. అప్పుడు మరలా భగవాన్ పాదాలను స్పర్శిస్తూ అలాగే దుఃఖంతో జ్ఞానాన్ని ప్రసాదించమని ప్రార్థిస్తున్నాను. అప్పుడు భగవాన్ తొడలో నుండి విభూది తీసి నాకు ఇస్తున్నారు. అది తీసుకువెళ్ళడానికి ఒక కాగితం పేపర్ ఉంటే బాగుండును అనిపించి పేపర్ కోసం వెతుకుతూ ఉంటే, పేపర్ పక్కనే చిన్న కృష్ణుడు ఫోటో కూడా ఉంది. నాకు చిన్నప్పటినుండి కృష్ణుడు అంటే చాలా ఇష్టం అవ్వడం వలన, భగవంతుడిని దొంగలించినా పరవాలేదు అని నా మనస్సు చెబుతూ ఉంటే, ఆ పేపర్ తో పాటుగా కృష్ణుడిని కూడా తీసుకున్నాను. అప్పుడు మరలా భగవాన్ నాన్నగారులా అయిపోయి నన్ను ఆశీర్వదించారు. ఆ విధంగా భగవాన్, నాన్నగారు, కృష్ణుడు ముగ్గురు ఒకటే అని నాన్నగారు ఆ స్వప్నంలో నాకు తెలియజేశారు. అలా నా అనుభవానికి వచ్చే వరకు ఎంత మంది చెప్పినా నా మనసు నమ్మలేదు. అప్పటినుండి నాన్నగారు అంటే, సాక్షాత్ భగవంతుడే, ఆయన అంతర్యామిగా నా హృదయం లోనే ఉన్నారు అనే మానసిక అనుబంధం నాన్నగారితో ఏర్పడింది.

మేము ఏ ఊర్లో ఉంటే, ఆ ఊర్లో ఉన్న మా ఇంటికి నాన్నగారు తప్పకుండా వచ్చేవారు. నాన్నగారు నాపై చూపించిన ప్రేమకు కృతజ్ఞత తప్ప నేను ఏమి ఇవ్వగలను అనిపించేది. అలా ఒకసారి మద్రాస్ లో ఉండగా నాన్నగారు నా ఒక్కదాని కోసం మీరు ఇంత దూరం వస్తున్నారు నాన్నగారు అన్నాను. "నేను రావటం ఏమిటి నీ భక్తే నన్ను రప్పిస్తొంది అమ్మా", అన్నారు. నేను మద్రాస్ లో ఉండగా నాన్నగారు వచ్చి రెండు రోజులు ఉండేవారు. ఒకోసారి అనిపిస్తూ ఉంటుంది గత జన్మలో నేను పాపాలు కంటే పుణ్యాలు ఎక్కువ చేసి ఉంటాను. స్వయంగా భగవంతుడే నాకు అత్యంత సన్నిహితంగా వచ్చి , అమ్మ అని పిలుస్తూ, ఆయనే నన్ను దగ్గరకు చేరదీసుకొని అత్యంత ప్రేమగా చూశారు. నా జీవితానికి ఇంతకమించి ఏమికావాలి, ఆయన నాపై చూపిన ప్రేమ ముందు నా జీవితంలో వచ్చే కష్టాలు ఏపాటివి, వస్తే రానివ్వు అనిపిస్తూ ఉంటుంది. ఈ కళ్ళు, ఎంత పుణ్యం చేసుకుని ఉంటే, సాక్షాత్ దేహ ధరించి వచ్చిన భగవంతుడిని దర్శించగలిగినవి, ఈ చేతులు ఆయనకు వండి పెట్టగలిగినవి,ఈ కాళ్ళు ఆయన దగ్గరకు వెళ్ళగలిగినవి అనుకుంటూ, నాన్నగారు నా మనసును కూడా తీసుకోరా అని ప్రార్థిస్తూ ఉంటాను.

నాన్నగారిని ఒకసారి శుద్ధ భక్తి ఎలా వస్తుంది అని అడిగాను. "భగవంతుడిని నిరంతరం స్మరిస్తు, ఆయనను జ్ఞాపకంలో పెట్టుకోవడం వలన నీకు భగవంతుడి మీద విశ్వాసం కలుగుతుంది అదే నీకు శుద్ధ భక్తిని కలగజేస్తుంది అమ్మ. భక్తి అంటే నోట్లో కాదమ్మా హృదయంలో భక్తి కలగాలి. ఒక దీపం వెలిగించి దాని చుట్టూ ఉన్న చీకటిని వెళ్ళిపోమని చెప్పాలా, అలాగే హృదయంలో భక్తి కలిగింది అనుకో దానంతట అదే నీలోపల ఉన్న అజ్ఞానం అంతా కాలి బూడిదై పోతుంది" అని వివరణ ఇస్తూ, నీ ఆనందం నీకు అనుభవంలోకి వస్తుందమ్మా అన్నారు. అంటే హృదయంలో భక్తి అన్నారు కదా నాన్నగారు అక్కడ కృష్ణుడు కూడా జ్ఞానాగ్ని దగ్ధ కర్మణాం అన్నాడు. జ్ఞానాగ్నిలోనే ఈ వాసనలు, సంస్కారాలు కాలతాయి. ఈ దేహం భౌతికమైన అగ్నికి కాలిపోతుంది, జ్ఞానాగ్ని అంటే నా హృదయంలోనే నా తండ్రి ఉన్నాడు కదా, నేను ఏ పని చేస్తున్నా, ఏమి మాట్లాడుతున్నా, ఏ మనసు అయితే నేను అనుకుంటున్నానో అది నా హృదయంలో ఉన్న తండ్రితో తాదాప్యం చెందుతూ, ఈ ఉపాధి ద్వారా పని జరుగుతుంది అని ఎప్పుడైతే చూడగలుగుతున్నానో, అప్పుడు నా మనసులో ఉన్న వాసనలు నెమ్మదిగా కాలడం మొదలవుతాయి కదా, అని లోపల తాదాప్యం పొందటం నేర్చుకుంటూ ఆ వాక్యాన్ని అలా సమన్వయపరుచుకున్నాను.

ఒకసారి కాశీలో నాన్నగారు నాతో అగ్నిహోత్ర కర్మ గురించి ఇప్పుడు నేను చెప్పేదంతా హార్ట్ టు హార్ట్ అని చెప్పి నువ్వు జాగ్రత్తగా విను అని నన్ను అన్నారు. "అగ్నిహోత్ర కర్మ అంటే నువ్వు చేసే పని ద్వారా నీ మనసు, నీ ఇంద్రియాలు, నీ బుద్ధి అన్ని పవిత్రం అయిపోవాలి. అలా నువ్వు భగవంతుడి చేతిలో పనిముట్టులా ఉండాలమ్మా, ఇది నువ్వు మర్చిపోకు అని చెప్పి, నీకు అర్థం అయిందా అని అడిగి, నువ్వు దీనిని జాగ్రత్తగా ఫాలో అవ్వు" అని చెప్పారు. నాన్నగారు శుద్ధ భక్తి గురించి నాకు చెప్పినప్పుడు పవిత్రత గురించి కూడా ప్రస్తావించారు. మన దినచర్యలో భాగంగా మన ప్రవర్తనలోనే పవిత్రత వచ్చేయాలి అని శుద్ధ భక్తికి, పవిత్రత కూడా ఉండాలమ్మ అని, నాన్నగారు ఎలా చెప్పారంటే, "నువ్వు ఒక మేడ కడుతూ దానికి పునాది ఒంటి ఇటుకతో కట్టి పైన మేడ స్ట్రాంగ్ గా కడితే అది ఎలా పడిపోతుందో, అలాగే నీకు పవిత్రత లేకుండా విచారణ,శరణాగతి వీటిల్లో ఏ మార్గంలోకి వెళ్ళినా, నీ సాధన పడిపోతుంది అమ్మ. నువ్వు దైనందిన జీవితంలో ఎలా జీవిస్తే నీకు పవిత్రత వస్తుందో అలా నీ ఆలోచన,మాట,చేత ద్వారా జీవించడం నేర్చుకో. నీ ఆలోచన కరెక్ట్ గా ఉంది అనుకో, అప్పుడు నీ మాట, చేత కూడా కరెక్ట్ గా ఉంటాయి" అన్నారు. అప్పుడు నేను ఆలోచన దగ్గర ఎరుకతో ఉండాలా నాన్నగారు అని అడిగాను. "ఎరుక కాదమ్మా అక్కడ మెలకువ కలిగి ఉండాలి", అన్నారు. "అక్కడ నువ్వు మెలకువగా ఉన్నావు అనుకో నీకు భౌతికమైన ఆలోచన వచ్చింది అనుకో, దానిని ఆధ్యాత్మికంగా తిప్పుకోవడానికి సులువు అవుతుంది. నువ్వు అక్కడ మెలుకువగా ఉండి నీఆలోచన భగవంతుని వైపు తిప్పుకున్నావు అనుకో నీ మాట, చేత కూడా కరెక్ట్ గా ఉంటుంది.దీని ద్వారా పవిత్రత చేకూరుతుంది అమ్మా అని చెప్పి, ఆ పవిత్రతనే నువ్వు ఎప్పుడూ కూడా పునాదిగా పెట్టుకో అమ్మ" అన్నారు నాన్నగారు. "నువ్వు ఉదయం లేవగానే వంటగదిలోకి వెళ్ళేటప్పుడు భగవాన్ పుస్తకం ఒక పేజీ తీసి ఒక వాక్యం పట్టుకొని ఆ రోజంతా దానిని నీలోపల మననం చేసుకుంటూ ఉండు. అలా మననం చేసుకోవటం వలన నీకు సహజంగా ఆ వాక్యం యొక్క అర్థం స్ఫురించి ఎంతో కొంత నువ్వు అలా జీవిస్తే ముందుకు వస్తావు అమ్మ" అన్నారు. అలా నాన్నగారు మన గమ్యాన్ని చూపిస్తూ ఏ విధంగా జీవించాలో అడుగడుగునా మనకు బోధించారు.

"నాన్నగారితో తొలి రోజుల పరిచయాలు" - (లీల గారు)

నా పుట్టినిల్లు, మెట్టినిల్లు కూడా జిన్నూరు గ్రామమే. నాన్నగారి ఇంటికి దగ్గరలోనే మా అమ్మగారి ఇల్లు కూడా ఉంది. నాన్నగారు మా అమ్మగారి ఇంటికి తరచూ వస్తూ ఉండేవారు. మా తాతయ్య గారు, నాన్నగారు ఎక్కువ కలిసే ఉండేవారు. మా చిన్నాన్న గారి అమ్మాయిని నాన్నగారి కుటుంబంలో ఒకరికి ఇచ్చి వివాహం చేశారు. అప్పటి నుండి మేము నాన్నగారి ఇంటికి వెళుతూ ఉండేవాళ్ళం. నాన్నగారు అరుగుమీద భగవద్గీత శ్లోకాలు పాడుతూ ఉండేవారు. నాన్నగారు భగవద్గీత శ్లోకాలు ఒక సంస్కృతం మాస్టారు దగ్గర నేర్చుకున్నారట. చాలాకాలం తర్వాత నాన్నగారికి భగవద్గీత శ్లోకాలు చెప్పిన ఆ మాష్టారుగారు ఒకసారి నాతో “నాన్నగారు భగవద్గీత నా దగ్గర నేర్చుకున్నారు కానీ నేను శాస్త్రం పట్టుకు తిరుగుతున్నాను ఆయన సారం పట్టుకుని జ్ఞాని అయ్యారు. నాకు నాన్నగారికి అది వత్యాసం” అని చెప్పారు. నాన్నగారు భోజనానికి వచ్చేటప్పుడు ఆయన రెండవ తమ్ముడుతో కలిసి 'హే భగవాన్, ప్రియ భగవాన్ జయ భగవాన్' అని పాడుకుంటూ వచ్చేవారట. నాన్నగారు ఒక్కొక్కసారి మా తాతయ్య గారితో ఆయన గడిపిన జ్ఞాపకాలను నాతో పంచుకుంటూ ఉంటారు. పోస్టాఫీసులో నాన్నగారు ప్రవచనాలు చెబుతూ ఉంటే, అప్పటినుండి నాన్నగారి దగ్గరకు వెళ్ళటం మొదలుపెట్టాము.

నాన్నగారి ప్రవచనాలు పోస్ట్ఆఫీస్ లో జరిగేటప్పుడు ఒక పెద్ద నేల పీట ఉండేది. ఆ పీట మీద నాన్నగారు ఆసీనులై ఉండేవారు. ఆ దృశ్యం నాకు సౌందర్య భరితంగా కనిపించేది. అప్పట్లో ఒక గంట మౌనంగా ఉండేవారు. నేను నాన్నగారి దగ్గరికి రాకముందు ఆధ్యాత్మికత గురించి ఎవరి దగ్గర వినలేదు. 1969 వ సంవత్సరములో ఒకసారి కంచి పరమాచార్యులు పాలకొల్లు వచ్చారు. వారి దర్శనం చేసుకున్నాను. ఆ తర్వాత నాన్నగారి దగ్గరకే వచ్చాను. "మనము పడితే త్రాచుపాము నోటిలో పడాలి అది మింగేస్తుంది. అదే బురద పాము నోట్లో పడ్డాము అంటే మింగదు,కక్కదు అని చెబుతూ, త్రాచుపాముని గురువుగా ఉదాహరిస్తూ", చెప్పేవారు నాన్నగారు. అలా నాన్నగారి లాంటి మహాగురువు దగ్గరకి వచ్చి త్రాచుపాము నోటిలో పడ్డాము అనిపిస్తుంది. ఆధ్యాత్మికంగా నాకు ఏమీ తెలియకపోవడం వలన నాన్నగారి మౌనం అర్థం అయ్యేది కాదు. "స్పందన లేని గోడలకు కూడా చదువు చెప్పేవాడే" గురువు అనేవారు నాన్నగారు. అలా ఏమీ తెలియని నన్ను నాన్నగారు ఆధ్యాత్మికంగా ఏవిధంగా తీర్చిదిద్దారో మీతో పంచుకుంటాను.

నాన్నగారు ఒక గంట మౌనంగా ఉండేవారు ఆమౌనం అర్థమయ్యేది కాదు, కానీ చూడకుండా ఉండలేక ఆ మౌనం గురించి వెళ్ళిపోయేదాన్ని. నాన్నగారి నేత్రాల వైపు చూస్తూ ఉంటే, అవి పెద్ద పెద్ద నేత్రాలు చేసి ఎర్రగా ఉండేవి. నాన్నగారి కుడి కన్ను వెంట కన్నీటి ధార వచ్చేది, కానీ ఎడమ కన్ను వెంట వచ్చేది కాదు. ఆ మౌనాన్ని చూస్తూ ఉంటే, నాకు భయం వేసి ఒకసారి నాన్నగారికి సమీపంగా ఉండే భక్తులలో ఒకరిని నాన్నగారు ఎందుకు అలా ఉంటారు అని అడిగాను. దానికి ఆ భక్తులు అది జ్ఞాని యొక్క వైభవం అమ్మ అని చెప్పారు. అప్పట్లో నాన్నగారు చెప్పిన వాక్యాలలో ఒక నాలుగు నా హృదయానికి బాగా పట్టాయి.

"మీరు భూమి మీదకు వచ్చినప్పుడు వంద వాసనలతో వచ్చారు అనుకోండి ఈ భూమి విడిచిపెట్టి వెళ్ళేటప్పుడు కనీసం ఒక్క వాసన అయినా విడిచిపెట్టి వెళ్ళాలి",  అన్నారు. అప్పట్లో నాన్నగారు చెప్పినది ఆచరిస్తున్నానా లేదా అని చూసుకుంటూ ఉండేదాన్ని. నాకు సరిగ్గా తెలియక పోవటం వలన నాన్నగారు ఒక వాసనలో నుండి బయటికి రమ్మన్నారు కానీ రెండు వాసనల నుంచి బయటకు వచ్చాను అనుకుని చాలా సంతోషపడ్డాను. నాన్నగారు ఒక ప్రవచనం లో, "మీరు పూర్వము చుసిన సినిమాలు ఇప్పుడు గుర్తు వస్తున్నాయా అని అడిగి, అవి గుర్తువస్తూ ఉంటే మీకు వాసన పోయినట్టు కాదు, దానికి సంబంధించిన బీజాలు కూడా కాలిపోవాలి",  అని చెప్పారు. అంటే పేరు గుర్తు వచ్చినా, ఆ పేరు పట్ల తాదాప్యం రాకూడదు. అప్పుడు వాసన పోగొట్టుకున్నట్టు అని వాసన ప్రక్షాళన గురించి వివరణ ఇచ్చారు. నాకు ఎన్టీరామారావు, నాగేశ్వరరావు గుర్తు వస్తే, వారికి సంబంధించిన రీలు అంతా గుర్తుకు వస్తోంది కాబట్టి నాకు వాసనలు తొలగలేదు, దీనికి చాలా పని ఉంది అనుకున్నాను. ఆవిధంగా నాకు సంబంధించిన వాటికి నాన్నగారు వివరణ ఇచ్చేటప్పుడు అర్థమవుతోందా? అన్నట్టు నా వైపు చూసి చెప్పేవారు. 

నాన్నగారు చెప్పిన మరొక వాక్యం ఏమిటంటే, "మన ఇంటికి కొత్తగా వచ్చిన కోడలకి అక్కడి పరిసరాలు వేరుగా ఉంటాయి, మన కుటుంబం పరిసరాలు వేరుగా ఉంటాయి. మీరు తనని ఇబ్బంది పెట్టకుండా, తనకు ఏది ఇష్టమైతే అది వండి పెడుతూ, ఇక్కడ పరిసరాలు అలవాటయ్యే వరకూ తనకి సహకరిస్తే, ఆమె మీకు జీవితాంతం అనుకూలంగా ఉంటుంది", అని చెప్పారు. నాన్నగారు చెప్పిన ఈ వాక్యం నా హృదయాన్ని తాకి, నాకు మంత్రంలా పట్టి మా కోడలు విషయంలో నన్ను అద్భుతంగా ఇప్పటివరకు నడిపించింది. 

 నాన్నగారు చెప్పిన మరొక వాక్యం ఏమిటంటే, "ఈశ్వరుడు పోస్ట్ మాస్టర్ కాదు, పోస్ట్ మాన్ అన్నారు . పోస్ట్ మాన్ మనకు వచ్చిన ఏ ఉత్తరాన్నైనా ఎలా ఇచ్చి వెళతాడో, అలాగే ఈశ్వరుడు మీ ప్రారబ్దంలో ఏది వస్తే అది ఇచ్చి వెళ్ళిపోతాడు", అని చెప్పారు. ఆ వాక్యం నాకు ఎదైనా కష్టం వస్తే నేను ఏమీ చేయలేదు, నాకు భగవంతుడు ఎందుకు ఈ కష్టాన్ని ఇచ్చాడు అనే నా భావాన్ని మార్చి, నేను చేసుకువచ్చిందే నాకు ఇస్తున్నారు అని అర్ధమయ్యేలా చేసింది. నాన్నగారు చెప్పిన ఆ వాక్యాలు అలా నా హృదయాన్ని తాకి నన్ను నడిపించాయి.

మొదట్లో నాన్నగారి మౌనం అర్థమయ్యేది కాదు కానీ ఆ మౌనంలో ఉన్న నాన్నగారిని చూస్తూ ఉంటే రెప్పవేయడం కూడా ఇష్టం ఉండేది కాదు. అప్పట్లో భక్తులు ఒక 30 మంది వరకు ఉండేవారు. అది అంతా ఒక వైభవం కింద ఉండేది. నాన్నగారు మౌనంగా ప్రతి ఒక్కరిని చూసుకుంటూ వచ్చేవారు ఒకసారి నన్ను కూడా చూశారు. అప్పుడు ఆయన కుడికంటిలో నుంచి ఒక రశ్మి వచ్చి నా హృదయాన్ని తాకింది. అలా తాకగానే, ట్రైన్ వెళుతుంటే శబ్దాలు ఎలా వస్తాయో అలా నాలోపల అంతా కొట్టుకుంటూ శరీరమంతా పైకి కదిలిపోతోంది అక్కడ ఉన్న వారు నన్ను గట్టిగా నొక్కి పట్టుకున్నారు. అలా ఎందుకు జరిగిందో నాకు అర్థం కాలేదు. నాన్నగారి కంటిలో నుండి వచ్చిన రశ్మి ఏమిటన్నది కూడా నాకు తెలియలేదు. ఇంటికి వచ్చిన తరువాత కూడా నాకు ఆ భయం తగ్గకపోవటం వలన చాలాసేపటి వరకు మా దేవుడి మందిరం దగ్గరే కూర్చుండిపోయాను. మరలా ఆదివారం నాన్నగారు నా పక్కన ఉన్న నలుగురిని చూస్తూ, ఆ చూపు నా వైపు వచ్చేసరికి నాకు భయం వేసి నేను తల వంచేసుకున్నాను. నాన్నగారు చూపు నా వైపు నుండి మరిలిన తరువాత తల పైకిఎత్తాను. మరలా మూడో ఆదివారం నాన్నగారు అలా చూస్తుండగానే నెమ్మదిగా నాన్నగారి వైపు చూసాను అప్పుడు నాకు ఆ కాంతి ఏమీ కనపడలేదు కానీ కంగారుగా అనిపించి దుఃఖం వచ్చేసింది. పక్కన ఉన్న వారు పట్టుకున్నారు. తరువాత నాన్నగారు నన్ను పిలిచి ఇప్పటి నుండి నీకు భయం ఉండదులే అమ్మ అన్నారు. ఆ తరువాత నుండి నాన్నగారు వైపు చూసినా నాకు భయం అనిపించేది కాదు.